Bazı acılar vardır…

Zaman geçer, yıllar birbirini kovalar; ama acının izi silinmez.

Çünkü bazı yaralar toprağa değil, insanın yüreğine açılır.

Bir insanın diline dokunulduğunda, kültürü susturulduğunda, kimliği inkâr edildiğinde ya da özgürlüğü elinden alındığında mesele artık yalnızca bir devletin, bir sınırın veya bir coğrafyanın meselesi olmaktan çıkar.

Mesele insanlığın meselesi olur.

Bugün Türk dünyası da böyle ağır bir sınavın içinden geçiyor.

Kırım'da Kırım Tatarlarının yaşadığı baskılar, ifade ve kültürel haklara yönelik kısıtlamalar, keyfî tutuklamalar ve zorla yerinden edilme vakaları Birleşmiş Milletler tarafından yıllardır belgeleniyor.

Doğu Türkistan konusunda da uluslararası insan hakları mekanizmaları; Uygurlar ve diğer Türkî topluluklara yönelik keyfî alıkoyma ve zorla çalıştırma gibi ağır iddiaları gündeme getiriyor.

Bunlar birkaç satırlık haber değildir.

Bunlar, bir çocuğun babasına ulaşamadığı, bir annenin evladından haber beklediği, insanların kendi dilini konuşurken bile korktuğu bir dünyanın ihtimalidir.

Ve insan, bütün bunları duyduğunda kendisine şu soruyu sormadan edemiyor:

Biz ne yapıyoruz?

Seyrediyor muyuz?

Üzülüyor muyuz?

Bir açıklama yapıp sonra gündelik hayatımıza mı dönüyoruz?

Yoksa acının ötesine geçip, kardeşimizin yanında durabilecek gerçek bir irade mi ortaya koyuyoruz?

Elbette her mesele öfkeyle çözülmez.

Her haksızlığın karşısına sloganla çıkılmaz.

Çünkü haklı bir davayı güçlü kılan, öfkenin yüksekliği değil; hakikatin, hukukun ve aklın yanında durabilmektir.

Türk dünyasının bugün ihtiyacı olan şey de tam olarak budur.

Birbirimizi yalnızca bayramlarda hatırlayan, acılar büyüdüğünde birkaç cümleyle tepki gösteren bir anlayış artık yeterli değildir.

Çünkü kardeşlik, yalnızca aynı kökten gelmek değildir.

Kardeşlik, zor zamanda birbirini yalnız bırakmamaktır.

Bunun için Türkiye'nin merkezinde bulunduğu daha güçlü bir diplomatik, kültürel ve ekonomik dayanışma zemini oluşturulması fikri ciddi biçimde ele alınmalıdır.

Bu, başka milletlere karşı kurulacak bir cephe değildir.

Bu, kimseye düşmanlık çağrısı değildir.

Bu, kendi kardeşlerinin hakkını hukuk içinde savunabilecek bir dayanışma iradesidir.

Türkiye'nin burada üstlenebileceği rol yalnızca siyasi açıklamalarla sınırlı kalmamalıdır.

Türk dünyasının üniversiteleri ortak çalışmalar yapmalı.

Gençler birbirini tanımalı.

Öğrenciler sınırların ötesinde buluşmalı.

Ortak kültür projeleri çoğalmalı.

Gazeteciler ve akademisyenler doğrulanmış bilgiyi dünyaya taşımalı.

Diplomatik girişimler günübirlik açıklamalardan çıkarılıp sürdürülebilir bir zemine oturtulmalı.

Ekonomik ilişkiler güçlendirilmeli.

Ve bütün bunların arkasını dolduracak kalıcı kurumlar kurulmalıdır.

Çünkü yalnızca “bir milletiz” demek yetmez.

Bir millet olduğumuzu, birbirimizin zor gününde ne yaptığımız gösterir.

Fakat burada kendimize karşı da dürüst olmamız gerekiyor.

Kendi acımızı anlatırken başkasının acısını küçümsememek…

Kendi hakkımızı savunurken başkasının hakkını inkâr etmemek…

Çünkü adalet, yalnızca bize lazım olduğunda hatırlanacak bir kavram değildir.

Bir Türk'ün diline, kültürüne veya kimliğine yapılan haksızlığa karşı çıkarken başka bir halkın aynı haklarını da savunabiliyorsak, işte o zaman söylediğimiz sözün gerçek bir ahlaki karşılığı vardır.

Bizim istediğimiz ayrıcalık değil, adalettir.

Türk dünyasının önünde büyük bir tarih var.

Fakat tarih yalnızca gurur duyacağımız geçmiş değildir.

Tarih, aynı zamanda bugünün omuzlarımıza bıraktığı sorumluluktur.

Bugün Kırım'ı konuşuyorsak yarın başka bir Türk topluluğunun yaşadığı sıkıntıyı da konuşabilmeliyiz.

Bugün Doğu Türkistan'ın sesini duyurmak istiyorsak bunu yalnızca sloganla değil; belgeyle, hukukla, diplomasiyle ve kararlılıkla yapabilmeliyiz.

Çünkü sesimizin yüksekliği değil, sözümüzün ağırlığı önemlidir.

Artık dağınık seslerin yerine ortak bir akla ihtiyaç var.

Türkiye'nin öncülüğünde, Türk devletlerinin kendi egemenliklerine ve farklılıklarına saygı gösteren; insan hakları, kültür, eğitim, ekonomi ve diplomasi alanlarında daha güçlü bir koordinasyon kurması fikri bu nedenle önem taşıyor.

Çünkü birlik, herkesin aynı düşünmesi değildir.

Birlik; farklı devletlerin, farklı şartların ve farklı görüşlerin içinde, ortak meselelerde birlikte hareket edebilmesidir.

Bunun için önce birbirimizi daha iyi tanımamız gerekiyor.

Sonra birbirimize daha fazla yaklaşmamız…

Ticareti artırmamız…

Öğrencilerimizi buluşturmamız…

Kültürümüzü ortak projelerle yaşatmamız…

Ve haksızlığa uğrayanların sesini, hukukun sınırları içinde daha güçlü duyurmamız gerekiyor.

Çünkü bazen bir milletin geleceği, büyük sözlerle değil; küçük görünen ama kararlılıkla atılan adımlarla kurulur.

Türk dünyası bugün aslında bir seçimle karşı karşıya.

Ya başkalarının yazdığı cümleleri okuyup yalnızca üzülmeye devam edeceğiz…

Ya da kendi cümlemizi kendimiz yazacağız.

Ya acıları konuşup susacağız…

Ya da konuşmanın ötesine geçip birbirimizin elinden tutacak kurumları, yolları ve iradeyi oluşturacağız.

Kimse bizden dünyayı bir günde değiştirmemizi beklemiyor.

Ama birbirimize olan mesafeyi azaltabiliriz.

Birbirimizi tanıyabiliriz.

Gençlerimizi buluşturabiliriz.

Ticareti büyütebiliriz.

Kültürümüzü yaşatabiliriz.

Ve haksızlığa uğrayanların sesini daha güçlü duyurabiliriz.

Çünkü kardeşlik, yalnızca aynı dili konuşmak değildir.

Kardeşlik, aynı acıyı hissetmektir.

Ve bazen…

Kardeşlik, kardeşinin sesi kısıldığında kendi sesini yükseltebilmektir.

Bugün Kırım'ın acısı bize uzak görünmesin.

Doğu Türkistan'ın sessizliği bize yabancı gelmesin.

Çünkü insanın acısının milliyeti olmaz.

Haksızlığın coğrafyası olmaz.

Adaletin de sınırı olmaz.

Biz kendi kardeşimizin hakkını savunurken başkasının hakkına da saygı gösterebiliyorsak, işte o zaman güçlü olduğumuzu değil, haklı olduğumuzu söyleyebiliriz.

Türk dünyasının bugün ihtiyacı olan şey daha fazla slogan değil.

Daha fazla akıl.

Daha fazla dayanışma.

Daha güçlü kurumlar.

Ve daha büyük bir kararlılık.

Çünkü tarih bize şunu öğretiyor:

Bir milletin gücü, yalnızca sahip olduğu topraklarla ölçülmez.

Zor zamanda birbirinin yanında durabilme iradesiyle ölçülür.

Artık birbirimizin acısını yalnızca paylaşmanın zamanı değil.

Birbirimizin geleceğini birlikte kurmanın zamanıdır.