Yağlık ayçiçeği; bitkisel yağ ihtiyacının karşılanması, gıda arz güvenliğinin sağlanması ve tarımsal
üretimin sürdürülebilirliği açısından ülkemizin stratejik tarım ürünlerinden biridir. Geçtiğimiz iki sezonda
olumsuz iklim koşullarına bağlı olarak üretimi 1,3 milyon ton seviyelerine düşen yağlık ayçiçek tohumu
rekoltesi içinde bulunduğumuz 2026/2027 sezonunda müspet iklim koşulları ve ekim alanlarında yaşanan
artışın etkileriyle 1,6-1,7 milyon ton arasında tahmin edilmektedir. Ülke ihtiyacının tamamen yerli üretim ile
karşılanması noktasında üretimin 3 milyon ton civarında gerçekleşmesi gerekmektedir. Ülkemizin yağlık
ayçiçeğinde kendine yeterlilik oranının doğru politikalarla arz şoklarına karşı güvenli seviye olarak kabul
edilen %75-80 düzeyine ulaştırılması, üreticilerimizin üretimde kalmasının sağlanması ve dışa bağımlılığın
azaltılması bakımından büyük önem taşımaktadır.
Bu doğrultuda son yıllarda uygulamaya alınan planlı üretim modeli kapsamında temel üretim desteği,
planlı üretim desteği, yerli sertifikalı tohum kullanım desteği, su kısıtı desteği ve köy bazlı verim sigortası
gibi uygulamalarla üreticilerimizin üretim motivasyonu güçlendirilmiş, yerli üretimin artırılması yönünde
önemli mesafe kat edilmiştir. Ancak bu desteklerin hedeflenen etkiyi oluşturabilmesi, hasat döneminde
üreticiyi koruyan ve öngörülebilirliği sağlayan piyasa yapısını oluşturacak dış ticaret politikalarının bu
amaca uygun olarak belirlenerek uygulanmasına bağlıdır.
Geçtiğimiz 2024/2025 ve 2025/2026 sezonlarında üretici odaklı piyasa yapısının oluşturulmasında en
temel faktör olarak Birliğimizce de talep edilerek uygulamaya sokulan tarife kontenjanı uygulaması ile
yağlık ayçiçek tohum fiyatları ülkede konvansiyonel olarak üretimi gerçekleştirilen tüm ürün grupları
arasında en yüksek artış oranına sahip ürün olmuştur. Yüksek finans maliyetleri altında üretim gerçekleştiren
tarımsal sanayinin taşıyacağı stok maliyetinin çiftçi fiyatlarından iskonto edilmemesini sağlayan en önemli
argüman “Tarife Kontenjanı” uygulamasıdır.
Bu çerçevede, geçtiğimiz iki üretim sezonunda başarıyla uygulanan Tarife Kontenjanı Sistemi,
Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın imzasıyla 4 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete'de
yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile 2026/2027 üretim sezonunda da yürürlüğe alınmıştır. Karar
kapsamında 1 milyon 250 bin ton yağlık ayçiçeği tohumu yada karşılığı 500 bin ton ham ayçiçeği yağı için
tarife kontenjanı açılmış; yerli yağlık ayçiçeği alımı yapan sanayicilere tahsis önceliği tanınarak yerli
üretimin korunması ve desteklenmesi yönünde önemli bir adım atılmıştır.
Söz konusu uygulama; hasat döneminde iç piyasadan ürün alımını teşvik ederek üretici fiyatlarının
desteklenmesine, finansman ve stok maliyetlerinin azaltılmasına, sanayicimizin hammadde temininde
sürdürülebilirliğin sağlanmasına ve piyasalarda öngörülebilirliğin güçlendirilmesine önemli katkı
sağlayacaktır. Böylece ithalat, yerli üretimin alternatifi değil; üretimi destekleyen, piyasa dengesini
güçlendiren ve arz güvenliğini destekleyen tamamlayıcı bir politika aracı olarak işlev görecektir.
Tarife kontenjanı uygulamasının 2026/2027 üretim sezonunda da devam ettirilmesiyle; yerli üretimin
desteklenmesi, üreticilerimizin gelir istikrarının korunması, sanayicimizin hammadde arz güvenliğinin
güçlendirilmesi, tüketicilerimizin bitkisel yağa makul fiyatlarla erişiminin sürdürülmesi ve ülkemizin yağlık
ayçiçeğinde yeterlilik oranının artırılması hedeflerine önemli katkılar sağlanacaktır. Tarımsal destekleme
politikalarıyla uyum içerisinde uygulanan bu dış ticaret politikalarının; üreticiyi, sanayiciyi ve tüketiciyi
aynı anda gözeten dengeli yapısıyla, ülkemizin yağlık ayçiçeğinde yeterlilik oranını orta vadede yeniden
%75-80 seviyelerine taşıyacağına ve gıda arz güvenliğimizi daha da güçlendireceğine olan inancımız tamdır.
Üretimin sürdürülebilirliği açısından tarımsal destekleme politikaları ile dış ticaret uygulamalarının
birbirini tamamlayan bir anlayışla sürdürülmesi, hem üreticilerimizin üretimden kopmaması hem de
ülkemizin bitkisel yağ ihtiyacının büyük ölçüde yerli üretimle karşılanabilmesi bakımından kritik önem
taşımaktadır. Yerli üretimi esas alan bu yaklaşımın kararlılıkla sürdürülmesi, ülkemizin tarımsal üretim
gücüne ve ekonomik istikrarına önemli katkılar sağlayacaktır. Bu çerçevede 2026/2027 hasat döneminde
sağlanacak çiftçi odaklı müspet koşullar 2027/2028 üretim sezonunda Ülkemizin ilk defa 2 milyon tonun
üzerinde bir üretim rakamına erişmesinde kritik bir eşik olacaktır.
Gelinen bu noktada; yerli üretimin güçlendirilmesi, üreticilerimizin emeğinin korunması ve
ülkemizin gıda arz güvenliğine önemli katkılar sağlayacak bu düzenlemenin hayata geçirilmesinde emeği
geçen başta Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan olmak üzere; Ticaret Bakanımız Sayın Prof.
Dr. Ömer Bolat'a, Tarım ve Orman Bakanımız Sayın İbrahim Yumaklı'ya, Ticaret Bakan Yardımcımız
Sayın Mustafa Tuzcu'ya, Tarım ve Orman Bakan Yardımcımız Sayın Dr. Ahmet Bağcı'ya, tüm bölge
milletvekillerimize, Ticaret Bakanlığımız ile Tarım ve Orman Bakanlığımızın kıymetli bürokratlarına
teşekkür ve şükranlarımızı sunarız.
2026/2027 tarımsal üretim sezonunun ülkemiz, milletimiz, üretici ortaklarımıza ve tüm çiftçilerimize
hayırlı, bereketli ve bol kazançlı olmasını temenni ediyor; yerli üretimin her geçen yıl daha da güçlenmesini
diliyoruz.
S.S. Trakya Yağlı Tohumlar Tarım Satış Kooperatifleri Birliği Yönetim Kurulu